Astronomie

Komeet 46P/Wirtanen en M42 Orionnevel

Hoewel het de afgelopen weken nogal bewolkt is, is het me op eerste kerstdag dan toch gelukt om komeet 46P/Wirtanen op de gevoelige plaat vast te leggen.

Komeet 46P/Wirtanen was het oorspronkelijke doel van ESA’s Rosetta missie, voordat de lancering een jaar moest worden uitgesteld en een andere komeet (67P/Churyumov-Gerashimenko) het nieuwe reisdoel werd. Toen ik in 2000 in de ruimtevaartindustrie kwam te werken, was Rosetta de eerste ESA missie waar ik aan gewerkt heb.

46P/Wirtanen draait eens in de 5,5 jaar om de Zon, ruwweg tussen de banen van de Aarde en Jupiter. Op 12 december bereikte ze haar perihelium en vier dagen later met 11,6 miljoen km haar kortste afstand tot de Aarde.

Kometen hebben over het algemeen een grote eigenbeweging ten opzichte van de achtergrondsterren, zoals uit onderstaand filmpje blijkt. Dit is een timelapse van opnamen die ik tussen 19u47 en 22u19 heb gemaakt. In die periode heeft de komeet zich al ongeveer 1/3de graad aan de hemel verplaatst. Ter illustratie, onder het filmpje een foto van de Maan op dezelfde schaal met dezelfde telescoop gemaakt.

Door de eigenbeweging van de komeet is het stacken uit verschillende opnames wat lastiger; de komeet heeft namelijk niet bij elke opname dezelfde positie. Komeet en achtergrondsterren zijn apart gestackt en daarna in een enkele afbeelding samengevoegd.
De heldere ster boven de komeet is 27 Aur, een +5,45 magnitude ster in het sterrenbeeld Voerman welke onder zeer goede en donkere omstandigheden nog net met het blote oog zichtbaar is. De zwakste sterren in de foto zijn ongeveer magnitude +11 tot +12.

Later op de avond nog even een klein uurtje de M42 Orionnevel geschoten totdat de Maan teveel ging storen.

En de avond afgesloten met een experimentje, namelijk het fotograferen van geostationaire communicatiesatellieten die op 36.000 km hoogte hangen. Waar men bij deep sky de telescoop de beweging van de sterrenhemel laat volgen, doet men dat hier juist niet. Deze kunstmanen lijken namelijk stil te hangen tov. de waarnemer op de Aarde (vandaar de term “geostationair”).
Hierbij heb ik dus de volgmotoren van de montering uitgezet, waardoor de sterren juist strepen gaan trekken, en de kunstmanen stil lijken te hangen. Helemaal rechts op de foto zijn van boven naar beneden een drietal geostationaire satellieten te zien. Een van de twee bovenste is de Franse communicatiesatelliet Eutelsat-9B en de onderste is de Chinese Tianlian 1-03. Het andere object bovenin heb ik niet kunnen vinden in de catalogi, mogelijk is dit een satelliet in een zogenaamde “graveyard orbit”.
Helderheid van deze kunstmanen is ongeveer magnitude +10,5.